Gündem

ISI KAYNAĞIMIZ FELÂKETİMİZ OLMASIN

Amasya İl Sağlık Müdürü Dr.Dursun Koç,Ülkemizde her yıl, özellikle kış ayları önde olmak üzere onlarca vatandaşı-mız karbonmonoksit zehirlenme-lerinden yaşamını yitiriyor.”dedi
Dr.Dursun Koç açıklamasında; Havaların soğu-masıyla birlikte yanmaya başla-yan soba, kombi, kat kalorifer-leri vb. ısı kaynakları ile birlikte sıcak su temini amaçlı kullanılan şofben kaynaklı karbonmonoksit gazı zehirlenmelerine ilişkin ha-berleri basılı ve görsel medya aracılığıyla yakından, ancak üzülerek izliyoruz.
Karbonmonoksit renksiz, kokusuz, tatsız, yanıcı ve zehir-leyici bir gazdır. Bu nedenle zehirlenmenin fark edilmesi güç olmaktadır. Karbonmonoksit zehirlenmeleri sıklıkla kapalı ortamlardaki açık ocaklar, bacası çekmeyen sobalar, mangal, şofben ve bacasız gaz sobaları ndaki yakıtın iyi yanmaması sonucu oluşmaktadır. Kısa süre-de müdahale edilmediği takdirde ölümle sonuçlanma olasılığı yüksektir. Özellikle uyku esnasında vücut zehirlenme belirtilerini algılanmadığından, ölüm vakalarının çoğunluğunun gece uyku sırasında meydana geldiği görülmektedir. Gündüz saatlerinde ise özellikle soba kullanılan evlerde sözü edilen bulgular görülürse zehirlenme olabileceği hatırlanmalıdır. Zehirlenme belirtileri genelde baş ağrısı, baş dönmesi, yorgun-luk, halsizlik, sersemlik, terleme, bulantı ve kusma; belirtiler arttıkça görme bozukluğu, kalp çarpıntısı, kalpte sıkışma hissi, nefes almada güçlükler ve bayılma hissi görülmektedir. Zehirlenen bir kişiye ilk yardıma koşan kişi öncelikle kendini korumalıdır. Hemen camlar açı-larak, açılamıyorsa kırılarak odaya temiz hava girişi sağlan-malı veya hasta temiz havaya çıkartılarak derhal 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı ve tıbbi yardım istenmelidir. Karbonmonoksit zehirlenmeleri ve ağır sonuçlarını basit önlem-ler ve bazı kurallara uyularak engellenmesi mümkün olabilmektedir.
KARBONMONOKSİT ZEHİRLENMELERİNE KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER NELERDİR:
Soba satın alırken TSE belgeli ve ısı verimi yüksek olanlar tercih edilmelidir.
Tekniğine uygun temizliği ve bakımı yapılmayan bacalar zehirlenmelere ve yangınlara neden olur. Bacalar, kömür gibi fazla miktarda is bırakan yakıt kullanıldığında 2 ayda bir, diğer yakıtlar (sıvı ve gaz gibi) kullanıldığında ise 3 ayda bir temizlettirilmelidir.
Soba boruları pencere veya duvar delinerek uzatılmamalı, şayet uzatılmış hava ile temasta olan kısımları yalıtılmalıdır.
Dumanın geri tepmesini engellemek için bacaların en üst noktasının çatının en üst nokta-sından 1 m daha yüksekte olması sağlanmalı ve mutlaka baca başlığı (baca şapkası) olmalıdır. Baca başlığı aynı zamanda bacalara yağmur suyunun, kuş-ların, yaprak atıkları ve haşere-lerin girmesini ne engeller.
Soba odanın içinde en uygun yere yerleştirilmeli, altına tercihen mermer olmak üzere yanmaz bir altlık konmalıdır. Doğru yerleştirme mesafesi boru ile duvar arasında 1-1,5 m aralığında olmalıdır.
Soba mobilyalardan belli bir mesafe bırakılarak kurulmalı ve en az 50 cm. yakınına ışığın dağılmasını engelleyici bir malzeme ve eşya konulmamalıdır.
Kullanılan yakıtın standart-lara uygunluğu kontrol edilmeli, ucuz ve kontrolsüz satılan kömür kesinlikle alınmamalı, izin bel-gesi olan satıcılar tercih edilmelidir.
Soba aşırı doldurulmamalıdır (2/3’ü doldurulan soba yeterli olabilmektedir). Aşırı doldurulan sobanın duman yolu daralır ve soba içinde düzensiz ısı dağılımı olacağından baca çekişi zayıflar.
İyi ısınmayan ve alttan yakı-lan kömür sobalarında karbon-monoksit zehirlenmesi riski artmaktadır. Soba tutuştururken yakıtın üstten yanması sağlan-malıdır. Böylece soba içinde ortaya çıkan zehirli gazlar yana-rak sobayı terk edecektir.
Sobaya kömür tamamen yanmadan ve ızgaraları temiz-lenmeden yeni kömür ilavesi yapılmamalı, özellikle yatma-dan/uykudan önce bu hareketten kesinlikle kaçınılmalıdır.
Sobaların kullanıldığı yerlere yeterli hava girişi sağlanmalı, bunun için ortam sık sık havalandırılmalıdır. Çünkü yakıtlar yanarken ortamdaki oksijeni de tüketmektedirler.
Sobanın kurulu olduğu odada yatılmamalı ve uyku düzeni alınmamalıdır. Şayet yatılmak zorunlu ise (elbette bu seçenek olmamalı) soba mutlaka sönmüş olmalı ve uykudan hemen önce kesinlikle yakıt koyulmamalıdır.
Sobası yanan odada yatılırsa, yatan kişinin başı sobadan en az 1.5 metre uzakta kapıya yakın olmalı ve kapı temiz oksijen girecek kadar açık-aralıklı bırakılmalıdır.
Sobalı ortamlarda aşırı uyku gelmesi halinde karbonmonoksit zehirlenmesinden şüphelenilmeli ve ortam hemen havalandırıl-malıdır.
Özellikle lodoslu/kıbleli havalarda ölüm vakaları ve riskler artmaktadır. Bacalar standartlara uygun değilse lodoslu/kıbleli ve fırtınalı hava-larda soba kesinlikle yakılma-malıdır.
Kapalı garajda çalışan arabaların içinde ve yakınında durulmamalı; ağır trafikte, özel-likle de tünellerde araba camları kapalı tutulmalıdır.
Şofbenler mutlaka bacaya bağlanmalı, baca bağlantısı olmayan (özellikle bina aydınlığına bakan) şofbenler asla çalıştırılmamalıdır.
Şofben banyoya kesinlikle yerleştirilmemeli, kullanıldığı yere sürekli temiz hava girişi sağlanmalıdır.
Kombili mekânlarda, pencere veya duvarlara monte edilen, ortama taze hava girmesini ve herhangi bir gaz kaçağı duru-munda gazın dışarıya tahliye edilmesini sağlayan menfezler asla iptal edilmemeli ve üzeri kapatılmamalıdır.
Kombi, şofben gibi cihazlar her yıl kış mevsimine girerken sadece yetkili servisler aracı-lığıyla yıllık bakımları mutlaka yaptırılmalıdır.
Doğalgaz/kombi tesisatlarına arıza durumlarında kesinlikle müdahale edilmemeli, yetkisiz kişi ve kuruluşlara tamir ve bakım gibi işlemler yaptırılmamalıdır.
Baca bağlantılı doğal-gaz/kombi sistemlerinde, iç veya dış etkenlerden dolayı bacaların deformasyona uğraması ihtima-line karşı, yetkili firmalara baca ve bağlantı elemanları kontrol ettirilmelidir, Kombi/şofben yerleştirilmiş mutfak gibi kapalı mekânlarda, karbonmonoksit sensörlerinin kullanılması tercih edilmelidir. Karbon içeren yakıt-ların kullanıldığı odalara yerleş-tirilen bu cihazlar karbonm-onoksit gazını algılar ve alarm devreye girer. Çıkardığı kuvvetli ses sayesinde ev içerisinde ya-şayanların uyarılmasını sağlar.
Doğalgaz şebekesi arızalarında ya da koku alınması durumunda “Acil Durum Tali-*matı”ndaki hususlar dikkate alınmalı ve 187 Doğalgaz Acil Servisi aranmalıdır.”şeklinde konuştu

Daha Fazla Göster

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.